Ciepłe Mieszkanie — dotacja na wymianę ogrzewania w bloku: zasady programu

Czym jest program Ciepłe Mieszkanie?

Ciepłe Mieszkanie to program dopłat, którego celem jest poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji pyłów i gazów cieplarnianych poprzez wymianę nieefektywnych źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej w lokalach mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych.

To właśnie odróżnia go od najbardziej znanego programu dotacyjnego. Podczas gdy Czyste Powietrze jest skierowane do właścicieli domów jednorodzinnych, Ciepłe Mieszkanie odpowiada na potrzeby osób mieszkających w kamienicach i blokach — tam, gdzie wciąż działają stare piece na paliwo stałe w poszczególnych lokalach.

W tym artykule wyjaśniamy, kto może skorzystać z dotacji, ile wynosi dofinansowanie, na co można je przeznaczyć i jak program jest zorganizowany — bo wnioski składa się inaczej niż w Czystym Powietrzu.

Dla kogo jest dotacja Ciepłe Mieszkanie?

Program przewiduje dwie grupy beneficjentów końcowych. Pierwsza to osoby fizyczne posiadające tytuł prawny do lokalu w budynku wielorodzinnym (własność lub ograniczone prawo rzeczowe) albo będące najemcami lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy — gdy nie wszystkie lokale w budynku należą do gminy.

Druga grupa to wspólnoty mieszkaniowe obejmujące od 3 do 7 lokali mieszkalnych, które chcą przeprowadzić wymianę wspólnego źródła ciepła lub termomodernizację budynku.

Poziomy, progi dochodowe i kwoty

Dla osób fizycznych wysokość wsparcia zależy od dochodu i jest podzielona na trzy poziomy. Im niższy dochód, tym większy procent kosztów pokrywa dotacja — a w najbardziej zanieczyszczonych gminach limity i procenty są jeszcze wyższe.

Progi dochodowe wyglądają następująco. Poziom podstawowy to roczny dochód do 135 000 zł. Poziom podwyższony dotyczy gospodarstw, w których przeciętny miesięczny dochód na osobę nie przekracza 1 894 zł (wieloosobowe) lub 2 651 zł (jednoosobowe). Poziom najwyższy to odpowiednio 1 090 zł i 1 526 zł na osobę miesięcznie (albo ustalone prawo do określonych zasiłków).

Ile dostaną wspólnoty mieszkaniowe?

Dla wspólnot mieszkaniowych dofinansowanie wynosi do 60% kosztów kwalifikowanych, w limitach zależnych od zakresu: do 150 000 zł przy przedsięwzięciu bez wymiany źródła ciepła, do 350 000 zł przy wymianie na wspólne źródło ciepła, oraz do 360 000 zł (a nawet 375 000 zł przy odpowiedniej pompie ciepła) przy wymianie wspólnego źródła wraz z instalacją fotowoltaiczną.

Na co można przeznaczyć dotację?

Podstawą jest wymiana źródła ciepła. Dla osób fizycznych dotacja obejmuje demontaż nieefektywnego źródła oraz zakup i montaż nowego (lub podłączenie do wspólnego efektywnego źródła w budynku), a dodatkowo m.in.: instalację centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej, instalację gazową, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła oraz dokumentację projektową.

W przypadku wspólnot zakres jest szerszy i obejmuje dodatkowo ocieplenie przegród budowlanych oraz mikroinstalację fotowoltaiczną dla części wspólnych budynku.

Warunki i najważniejsze wyjątki

Najważniejsze zasady to:

• Likwidacja starego pieca — konieczne jest trwałe wyłączenie z użytku nieefektywnego źródła na paliwo stałe, na podstawie imiennego dokumentu zezłomowania. Dopuszcza się pozostawienie pieca kaflowego lub kominka jako rekreacyjnego, jeśli zostanie trwale odłączony od przewodu kominowego (wymagany protokół mistrza kominiarskiego).
• Sieć ciepłownicza — jeśli budynek wielorodzinny jest podłączony do sieci ciepłowniczej, nie można uzyskać dofinansowania na indywidualne źródło ciepła.
• Okres trwałości — wynosi 5 lat od daty zakończenia przedsięwzięcia.
• Działalność gospodarcza — gdy jest prowadzona w lokalu, dotacja jest pomniejszana proporcjonalnie do powierzchni zajętej pod działalność.

Jak skorzystać z programu? Rola gminy

Ciepłe Mieszkanie jest zorganizowane inaczej niż Czyste Powietrze. Kluczową rolę pełni tu gmina — to ona jest głównym beneficjentem, który ubiega się o środki w WFOŚiGW.

Gmina ogłasza następnie własne nabory dla beneficjentów końcowych (mieszkańców i wspólnot), ocenia ich wnioski, wypłaca dotacje i przeprowadza kontrolę na miejscu w co najmniej 10% zrealizowanych inwestycji. Oznacza to, że terminy naboru dla mieszkańców ustala indywidualnie każda gmina — i to od niej zacznij, jeśli interesuje Cię ta dotacja.

Czy program Ciepłe Mieszkanie działa obecnie?

To warto wyjaśnić uczciwie. Dokumentacja opisuje edycję obejmującą lata 2022–2026, w ramach której zaplanowano dwa nabory dla gmin (I do 31.12.2022 r., II do 31.12.2023 r.).

Zgodnie z tymi ramami zakończenie realizacji przedsięwzięć przez beneficjentów końcowych nie mogło przekroczyć 31.12.2025 r., a rok 2026 to czas formalności — ostatnie rozliczenie gminy z WFOŚiGW przypada do 30.06.2026 r., a wydatkowanie środków do 31.12.2026 r. Jeśli planujesz wymianę ogrzewania w mieszkaniu, najlepszym źródłem informacji o aktualnym lub kolejnym naborze jest Twoja gmina oraz wojewódzki fundusz ochrony środowiska.

Podsumowanie

Ciepłe Mieszkanie wypełnia ważną lukę — pozwala wymienić stary, kopcący piec na czyste ogrzewanie mieszkańcom budynków wielorodzinnych, a nie tylko właścicielom domów. Dofinansowanie sięga od 30% do nawet 95% kosztów dla osób fizycznych (w najbardziej zanieczyszczonych gminach), a wspólnoty mogą liczyć na wsparcie idące w setki tysięcy złotych.

Kluczowe jest to, że program prowadzą gminy — i to one decydują o terminach naborów. Jeśli myślisz o modernizacji ogrzewania, zacznij od sprawdzenia oferty swojej gminy, a w doborze rozwiązania chętnie pomożemy.